Een tijd geleden schreef ik een blogpost over wat studenten moeten doen als ze willen slagen voor hun (mondelinge) examens. Die blogpost schreef ik na de examens. Studenten wezen me er op de deliberatie-avond op dat ik dat misschien had moeten doen voor ik examens gaf.
Terecht misschien. Hoewel ik dan nog niet wist hoe ze het zouden doen. Makkelijk ook. Omdat ik niet schreef wat docenten moeten doen zodat studenten slagen voor hun mondelinge examens. Daarom even een aanvulling.
Wat heb ik geleerd van mijn eerste semester als docent?
- Zeg niets wat je niet kan waarmaken
- Timing en planning is king
- Ga uit van de kennis van je studenten, niet van je eigen kennis
- Time is knowledge
- Geef geen les tot de laatste snik
- Slides zijn teasers, hou je daaraan
- Vertrek uit tastbare gegevens en abstraheer dan, niet omgekeerd
- Sta open voor studenten en benadruk dat ook
- Investeer tijd in je lessen
- Zorg er actief voor dat studenten ook buiten de cursus kijken
Als je een week voor de lessen beginnen te horen krijgt dat je ze moet geven, hang dan niet de held uit door te verklaren dat je wel even een nieuwe cursus in elkaar zal lassen. Dat lukt je niet. Als de eerder gebruikte cursus beperkt is, geef die dan eerst en bouw er dan op verder.
Want 40u, inclusief oefeningen en examen is niet hetzelfde als 40u les zonder meer. Zo maakte ik het mee dat er wat minder les was dan ik had gedacht. Als je je dan al scherp hebt gesteld, dan moet je dingen gaan schrappen die je misschien liever niet wil.
Het is niet altijd makkelijk in te schatten wat studenten al weten. Zeker als ze al andere modules hebben gevolgd of ze zijn op één of andere manier zeer in voor het onderwerp van je lessen. Ik ging misschien uit van iets teveel kennis. Van iets teveel kunde ook. Dat heb ik naarmate de cursus vorderde bijgesteld.
Soms word je ziek. Of er is een dubbelboeking. Er komt wat tussen. De school is gesloten. Jammer voor docent en student maar een inhaalles dringt zich op. Ander momentje zoeken. Zeker als er sprake is van een een ratio 3u/40u. Een les verliezen is dan alsof je 1 op de 13 mails links laat liggen.
Gebruik zoals ik deed Doodle en plan een nieuwe datum in samenspraak. Of wil je beweren dat iets plots minder belangrijk is geworden omdat je naar een vergadering moest op de avond dat je het wilde geven.
Lesgeven tot een week voor het examen? Dat is voor niemand leuk. De laatste les moet er één zijn van vragen stellen en herhalingen en oefenen en voorbeeldvragen. Van twee kanten. Zo legde ik mijn studenten een niet-verplichte taak voor de voeten. Zij bereidden voor, ik verbeterde en tijdens de laatste les namen we ze door. Ideaal voor nog wat extra verlichte geesten.
Het is verleidelijk om de uitleg op de slides te laten staan en daarmee les te geven. Het enige wat je dan voor je ziet in de klas, zijn een boel pennende studenten. Op het einde van je slide heeft iedereen keurig genoteerd maar de helft heeft het maar begrepen. Gelukkig heb ik presentatie-ervaring genoeg opgedaan in vorige levens om me niet te snel te laten gaan maar soms gebeurt het je toch.
Het referentiële aspect van een boodschap, de aspecten van massacommunicatie. Het zegt studenten vaak weinig. Een goed gekozen voorbeeld, liefst nog actueel, maakt één en ander aanschouwelijk. Deze techniek heb ik gelukkig toegepast. Op het examen geven studenten je dat voorbeeld. Als ze dan nog een eigen voorbeeld kunnen geven, zien ze een gelukkige docent aan de andere kant van de examentafel.
Tijdens mijn eerste lessen heb ik mijn mailadres gedeeld, mijn twitteraccount en de plaatsen waar studenten mij konden vinden. We zijn in 2010. Ze hadden me sowieso wel weten te vinden. Elke mail van een student is beantwoord. Elk SMS’je gelezen. Elk twitterbericht verwerkt. One gets paid for that!
Studenten investeren tijd om naar mij en mijn collega’s te komen luisteren. Ze verdienen dan ook respect en goede lessen. Ik heb heel veel tijd gestoken in lesvoorbereidingen, in selectie van materiaal, in analyseren van voor- en nadelen van bepaalde stukken leerstof, in het zoeken van actuele voorbeelden. Op die manier kan je je studenten ook boeien, het is net zo aangenaam lesgeven.
Je kan op je kop gaan staan en zeggen dat je vak, hoe theoretisch het op het eerste zicht ook mag lijken, praktisch toepasbaar is, dan nog zal niet iedereen je geloven.
Voor een eventuele tweede keer dat ik het vak zou geven, ben ik alvast aan het verzamelen geslagen. Interessante casussen, praktische toepassingen van theorieën. Het is niet de taak van de docent om studenten te verplichten iets te doen buiten de les maar een beetje stimuleren kan geen kwaad.
Schuldig zijn de mensen van de universiteit van Oxford die de ongetwijfeld heel erg interessante John Locke Lectures online hebben gezwierd. Of beter gezegd: schuldig ben ik, die met mijn jeugdige overmoed dacht dat ik filosofie voor grote mensen wel kon bevatten. In het Engels nog wel.
