Communicatie bestaat voor een groot stuk uit afspraken. Dat vertel ik mijn studenten week aan week. We communiceren in rituelen, met elkaar, met de media. Sommige afspraken komen in consensus naar ons toe, andere worden ons opgelegd zonder dat we daartegen protesteren. Analisten behoren bij deze mediatieke dans die wij dagelijks willens nillens dansen.
We hebben het over de analisten uit ‘Analisten zien in de winstwaarschuwing een teken dat…’ en ‘Analisten gaan ervan uit dat…’ en ‘Volgens de meeste analisten zou…’. Analisten zijn schimmige figuren. Ze zijn met velen en als een mens niet wat meer grijze hersencellen had, je zou gaan denken dat analisten de echte machtshebbers zijn. Of tenminste dat elke zichzelf respecterend land, voetbalclub of economie gerund zou moeten worden door die mensensoort.
Want analisten kennen de echte waarheid achter de dingen. Ze kennen de ins en outs van de wetstraat, de beurs, het stadion. Jammergenoeg komen analisten maar zelden uit voor hun ware aard. Ze spelen schaduwspelletjes met ons. Gebruiken journalisten als ghostwriters. Behalve de voetbalanalist. Die zwaait met zijn analist-zijn als betrof het de eerste de beste nationalist die een vlag van zijn heir in handen geduwd krijgt.
De mediagebruiker luistert naar de deskundige of de journalist die de analist al dan niet persoonlijk de analyse uit de neus heeft gepierd. De deskundige verklaart dat de analisten het roerend eens zijn of net drastisch van mening verschillen. Dat laatste vormt een risico. Immers, de interviewer kan de vraag stellen welke analyse de geïnterviewde dan aanhangt en welke zijn redenen daarvoor zijn.
Ik hou van het woord analisten zoals je dat in kranten en tijdschriften en op internet leest, omdat je zo vaak, zo subtiel tussen de regels kan lezen. Omdat de metacommunicatie ervanaf druipt. Omdat, als je je maar genoeg in het onderwerp hebt verdiept, de analisten kunt benoemen. Dat je kan zeggen: de analist is zus en zo en jij bent hier aan het nakakelen.
Of dat ‘de analisten’ een soort eerste persoonsvorm is. De metafysische analist. Dat kan ook.
