Open Monumentendag is een zegen voor het onroerend erfgoed. Op geen enkele dag van het jaar komen zoveel mensen ermee in contact. Wel 500000 in het getal, zo zeggen de organisatoren.
“Zie je wel”, zeggen erfgoedmensen dan, “het gaat goed met de interesse voor erfgoed”. Daar zijn ook studies over enzo… and statistics. Alleen, waarom hoor je dan de rest van het jaar zo weinig over erfgoed? Waarom blijft het leeg op de persconferenties?
Waarom is er vaak maar zes vierkante centimeter in de krant beschikbaar over een domein dat zoveel mensen lijkt te beroeren? Waarom is er een burgemeester van Leuven nodig om het gesprek over archeologie op gang te trekken?
De erfgoedsector neemt de wensen voor waar. Erfgoed zou veel beter kunnen. Mensen weten om te beginnen geeneens wat dat is, onroerend erfgoed. Momumenten, dat nog net.
Het succes van open monumentendag is dan ook vooral een bewijs dat het goed gaat met de zondagmiddag, de vrijetijdsbesteding van de mensen, de verkoop van gezinswagens en met het weer.
Wie beweert dat Open Monumentendag over onroerend erfgoed gaat, moet er het programma maar eens op naslaan. Conflict was het thema. Als je denkt dat het alleen forten, versterkingen en loopgraven waren die de aandacht zouden trekken, nee gij.
Onroerend erfgoed weet vandaag te weinig te boeien als er geen evenement rond hangt. Het kan hard klinken maar het is niet anders. Erfgoed is versnipperd en iedereen moet communiceren.
Elke scherf een persbericht. Elke cursus of wandeling een agendapunt. Iedereen trekt aan een zeel maar al te vaak naar zijn kant. Dat is jammer en zorgt voor een behoorlijk energieverlies.
Erfgoed is een nichemarkt. Een long tail geval. Waarbij Open Monumentendag een aanleiding zou kunnen zijn om een erfgoedconversiefunnel te starten.
Disclaimer: tot voor twee weken was ik projectcoördinator publiekswerk bij het agentschap onroerend erfgoed (vroeger: vioe). Ik hou van erfgoed maar maak me zorgen over de manier waarop het vandaag in de markt wordt gezet om het maar eens heel commercieel te zeggen.


