E-readers zijn de toekomst. Laat ons daar niet langer over discussiëren. Boeken gaan dezelfde weg op als cd’s, je houdt ze om zoiets wollig als jeugdsentiment of herinneringen maar ze vergaren meer stof dan je zou willen.
Nee, digitaal is beter, compacter, handiger, gebruiksvriendelijker. Ja, er zullen verschuivingen komen in het uitgeversbestel. Kranten zullen zich heroriënteren, de kwaliteitskranten zullen moeten kiezen of ze inhoud willen leveren of artikelen over Kiley Minogue zonder dt-fouten. Auteurs zullen nieuwe exploitatiewegen moeten verkennen. Het illegaal kopiëren zal ook hier haar tol eisen. Verdwijnen zal het schrijven niet.
Ook in ons dagelijks bestaan zal de e-reader zijn impact hebben. Ik heb me er even aan gezet. Vul mij gerust aan in de comments.
- Het verdwijnen van Salontafel- en terrasboeken
Uiteraard lees je als e-readergebruiker enkel cultureel verantwoorde boeken. Marquez, Dostoyevsky en Mann hebben geen geheimen. Je leest Lofts in Parijs ter inspiratie voor de inrichting van je fermette. Design uit de 20ste eeuw pronkt op je in de kringloopwinkel gekochte salontafel.
Het probleem spreekt. Als straks de cavadrinkende vrienden op bezoek komen of je wacht op hen op het terras van het lokale café kan je die decorstukken niet ergens nonchalant neerleggen. Je wil daar niet over opscheppen. Het is een signaal geen boodschap. Een e-reader kan tonnen papier en bergen kennis vervoeren maar zien doe je dat niet.
- De richtinggevende functie van de flaptekst
Een boek lezen begint op de achterflap. Je hebt immers een mening nodig over het boek en meningen hebben over boeken is niet gemakkelijk. Zeker niet online. Online is hij die het hardste schreeuwt de grootste autoriteit. De laatste commenter in de iTunes store is de belangrijkste.
Op gedrukte boeken vind je op de achterflap in het slechtste geval de mening van de redacteur. Met een beetje geluk doet een autoriteit uitspraak over het boek. Met herdrukken krijg je er persquotes bij. Dat helpt. Je kan het boek met die stemming lezen.
Is het boek verwarrend dan zal de deskundige spreken over experimenteel. Pleegt de schrijver zinnen te maken zonder werkwoorden dan wordt radicaal uit de ladenkast getrokken. Zonder die voorgeconstrueerde meningen dreigt het amateurboekbespreken in clichés te vervallen
- Het meelezen op de trein wordt té intiem
‘s Morgens is er De Standaard op de trein. Pendelend publiek is meelezend publiek. Het artikel over de politieke toestand in Guatemala laat hen koud. Dat lezen ze straks wel op kantoor. De kleine artikels, de faits divers, daar heb je online echter het zoeken naar.
De meelezers die ooit op afstand konden lezen wat ze wilden wordt de mens nu pas echt een doorn in het oog. De overstap van broadsheet naar tabloid valt nog te kaderen in een toenemende hang naar intimiteit, de overstap naar tablets wordt een regelrechte inbreuk op de private space.
- Minder verrassingen tijdens het lezen
Sommige schrijvers zijn goed in hun vak, anderen zijn beter, enkelingen zijn geniaal. Dat laten ze in hun boeken merken door keer op keer van vertelstandpunt te veranderen, door te springen in de tijd of de locatie binnen de kortste keren te veranderen.
Lezers kunnen daar een extra dimensie aan toevoegen. Door omstandigheden, dikke duimen of een eerder geval van confituur komt het al eens voor dat je twee pagina’s tegelijk omdraait. Je bevindt je meteen in een andere wereld. De breuk in de dialoog, het switchen van personages, het leven. Deze fantastische ervaring dreigt nu verloren te gaan.
- Geen thuisbibliotheken meer
In oude herenhuizen zie je ze steevast: de bibliotheek. In sommige ongelukkige gevallen nog gevuld met een aantal via De Morgen aangekochte reeksen. In andere gevallen met grotendeels ongelezen werk. Het zijn kamers die straks opnieuw dienen te worden ingevuld. De kasten laten staan kan een statement zijn maar dan wel het type statement dat een mens als decadent dreigt te doen uitschijnen.
In andere huizen is het nog erger. Daar is een open ruimte in de wandkast, achter de ramen van de vitrinekast of bovenop de commode is er nu nog plaats voorbehouden voor een serie boeken. Die plaatsen zullen straks met kitsch of een laadstation worden gevuld
- Geen onschuldig hoofdkussen
Iedereen maakt het wel eens mee: nog snel een hoofdstukje meepikken in bed. Ja, het is al laat maar toch. De ontknoping nadert en wat is nu toch dat zwarte… en dan word je wakker. Met een beetje geluk een vinger als tijdelijke bladwijzer. Met een tablet heb je misschien een cc toegevoegd aan dat mailtje over je chef.
