Om de openheidsidee kracht bij te zetten werden ook mensen van buiten de overheid betrokken in de brainstorm. Feest en vuurwerk! Zo krijg je discussie en input. Zo krijg je een beeld van wat het is en wat het zou kunnen zijn. Zo hoor je voorbeelden uit binnen- en buitenland. Ervaringen uit gemeentebesturen en mensen van het federale niveau. Externe consultants en andere communicatiespecialisten.

Het buitenland staat op vlak van open overheden veel verder dan wij. Voor we in België een fix my street zullen hebben, is er nog een hele weg af te leggen (no pun intended). Dat kijken naar het buitenland is ook mijn grote vrees bij dit project. Als we nu starten met een project in het spoor van, dan zijn we binnen tien jaar nog aan het achtervolgen.

Zeker wanneer er op de werkvloer wordt gesproken van het afsluiten van sociale netwerken. Wanneer er een sociale firewall wordt opgetrokken tussen de burger en de overheid, dan vrees ik dat we met een eliteclubje hebben samengezeten.

Er zijn in dit land veel ambtenaren. Te veel zeggen sommigen. Laat ons van dat kwantitatieve voordeel gebruik maken om van de overheid een open huis te maken. Het is niet omdat de putten in de weg niet op het internet staan dat ze er niet zijn. Het is door klachten op te lossen dat de burger vertrouwen krijgt in de ambtenaar en daarmee in de overheid.

De eerste stappen zijn gezet. Het is een onvermijdelijk proces. De overheid moet zichzelf verantwoorden tegenover de belastingbetaler. Daarbij is alle begin van een échte open overheid goed. Vind ik.

Er is een goed team. En er is enthousiasme. We komen er wel met die overheid. Geef ons een paar jaar. Het is een tanker die gekeerd moet worden.

Het project waar ik coördinator van ben, is dat van De Koggen van Doel. Om diverse redenen afgekort tot “De Kogge”. De bedoeling van mijn job is het publiek (u dus) warm maken voor een opgegraven boot. Het is mij een eer en een genoegen. Want wat een brok geschiedenis hebben we daar in handen. Ik citeer mijn collega Bart.

De kogge is een type goederenschip dat een niet te onderschatten rol heeft gespeeld in de middeleeuwse handel. In de late middeleeuwen was het huidige Vlaamse Gewest een belangrijk economisch en cultureel gebied in Europa.

En ook:

Tijdens graafwerken aan het Deurganckdok te Doel kwamen in het najaar van 2000 de resten van een zeer goed bewaarde kogge aan het licht. Het gevaarte is gemaakt van eikenhout, en is 22 meter lang en 7 meter breed. Toen het in de vaart was moet het netto zo’n 100 ton gewogen hebben.

Zo’n boot, dat was dus de vrachtwagen van de middeleeuwen of het containerschip of het vliegtuig of wat je het ook wil noemen. Ferm stuk materiaal. 700 jaar terug, dan spreek je dus over de tijd waarin Dante zijn boeken schreef, de paus naar Avignon verkaste, mensen nog de pest kregen en de renaissance ontstaat.

Dat mag ik straks alle dagen aanschouwen, ik vind dat wonderbaarlijk.

Voor de geeks onder mijn lezers, De Kogge twittert ook, volgen die handel!

Dat testen gebeurt enerzijds door een sollicitatiegesprek, in mijn geval aangevuld met een schriftelijke test. Dat is niet allemaal even objectief natuurlijk, er zijn mensen die moeten beslissen en dat soort dingen.

Bring on some science! Psychologen bijvoorbeeld, die hebben objectieve parameters om je persoonlijkheid te duiden. Er zijn psychologen die dat als job doen, die noemen ze consultants. Dat klinkt mooi en ook wel een beetje duur. Aangezien het gaat om externe consultants kunnen ze ook wat druk op de ketel houden bij mensen zoals ik.

Goede morgen,

Ik kom nog eens terug op de nog af te leggen Cebir test.

Daar wij ook aan de aanvrager moeten rapporteren, zou ik u vriendelijk doch dringend willen vragen mij zo mogelijk per kerende mee te delen wanneer u deze test zal afleggen.

Met dank voor uw reactie.

Met vriendelijke groeten

Liliane Verschueren

Consulting Assistant

Waarop ik (naar volle eerlijkheid) antwoordde nog geen tijd te hebben gevonden en dat ik een en ander zo snel mogelijk zou invullen. Benieuwd wat dat antwoord voor invloed dat heeft op mijn persoonlijkheidsresultaat.

Enfin, deze voormiddag heb ik me er dus, 5 volle werkdagen voor de deadline, aan gezet. Als je een beetje psychologie hebt gekregen, weet je zo ongeveer wel wat er komt, dat de vragen hernomen zullen worden en dat het dus ook een beetje een geheugentest is.

Men laat de mens immers kiezen tussen cholera en pest, of tussen het strand van Hawaï en dat van de Seychellen. Je voelt je altijd wat uitgeschud na zo’n test.

Op anderhalf uur krijg je best wat levensvragen over je heen. Zou je een kluizenaar kunnen zijn of zou je je leven geven voor anderen? Geen idee gasten, maar dat staat uiteraard niet tussen de antwoorden. Net zoals er geen nuance wordt gegeven bij termen als dweperig, onvoorspelbaar of emotioneel.

Je zou zo’n test eigenlijk tien keer moeten doen. Na een baaldag of voor een drukke week bijvoorbeeld. Net voor of net na een deadline. Eens zien wat het antwoord van sommigen zou zijn op de vraag “ik verscheur wel eens iets als ik kwaad ben” als zo’n real life psycholoog je het bloed vanonder de nagels haalt.

Benieuwd wat de consultant uit de cijfertjes zal halen. Will keep you posted.

Het is toch altijd wat speciaal, zo’n eerste werkdag. Je leert 50 nieuwe mensen kennen (enfin: je ziet een gezicht, je hoort een naam en bij het volgend eiland aangekomen ben je alweer de namen bij de gezichten vergeten). Ook al ken je dan al twee collega’s op voorhand, sociologisch is het onontgonnen terrein.

Ook nieuw natuurlijk: werkplek en computer. Met de trein naar Brussel.Het bureau. Het uitzicht. Het werkmateriaal. Het moet allemaal een beetje naar de hand worden gezet. In de loop van de tijd maar zeker op de eerste dag. Op de computer is geen flashplayer (no iPlayer for me today) en vandaag heb ik gesurft met internet explorer 6 (ik geef dit niet graag toe). Natuurlijk is dat ding stevig op slot gezet en kan je nauwelijks wat veranderen. Google Chrome glipt echter door de mazen van het net en dus heb ik alvast een deftige browser.

Maar de collega’s dus: zo op het eerste zicht allemaal leuke mensen. Allemaal specialisten in een vakgebied waar ik weinig vanaf weet (datering, archivering, landschapsdeskundigen, erfgoedonderzoekers). Geen zever, van iedereen dacht ik: kom toch naar Barcamp, dan krijg je 20 minuten om mij eens uit te leggen waar je mee bezig bent en wat ik moet weten.

Het werk zelf belooft interessant te worden, ik zal niet aarzelen jullie daar deelachtig aan te maken.

Terecht misschien. Hoewel ik dan nog niet wist hoe ze het zouden doen. Makkelijk ook. Omdat ik niet schreef wat docenten moeten doen zodat studenten slagen voor hun mondelinge examens. Daarom even een aanvulling.

Wat heb ik geleerd van mijn eerste semester als docent?

1. Zeg niets wat je niet kan waarmaken

Als je een week voor de lessen beginnen te horen krijgt dat je ze moet geven, hang dan niet de held uit door te verklaren dat je wel even een nieuwe cursus in elkaar zal lassen. Dat lukt je niet. Als de eerder gebruikte cursus beperkt is, geef die dan eerst en bouw er dan op verder.

2. Timing en planning is king

Want 40u, inclusief oefeningen en examen is niet hetzelfde als 40u les zonder meer. Zo maakte ik het mee dat er wat minder les was dan ik had gedacht. Als je je dan al scherp hebt gesteld, dan moet je dingen gaan schrappen die je misschien liever niet wil.

3. Ga uit van de kennis van je studenten, niet van je eigen kennis

Het is niet altijd makkelijk in te schatten wat studenten al weten. Zeker als ze al andere modules hebben gevolgd of ze zijn op één of andere manier zeer in voor het onderwerp van je lessen. Ik ging misschien uit van iets teveel kennis. Van iets teveel kunde ook. Dat heb ik naarmate de cursus vorderde bijgesteld.

4. Time is knowledge

Soms word je ziek. Of er is een dubbelboeking. Er komt wat tussen. De school is gesloten. Jammer voor docent en student maar een inhaalles dringt zich op. Ander momentje zoeken. Zeker als er sprake is van een een ratio 3u/40u. Een les verliezen is dan alsof je 1 op de 13 mails links laat liggen.

Gebruik zoals ik deed Doodle en plan een nieuwe datum in samenspraak. Of wil je beweren dat iets plots minder belangrijk is geworden omdat je naar een vergadering moest op de avond dat je het wilde geven.

5. Geef geen les tot de laatste snik

Lesgeven tot een week voor het examen? Dat is voor niemand leuk. De laatste les moet er één zijn van vragen stellen en herhalingen en oefenen en voorbeeldvragen. Van twee kanten. Zo legde ik mijn studenten een niet-verplichte taak voor de voeten. Zij bereidden voor, ik verbeterde en tijdens de laatste les namen we ze door. Ideaal voor nog wat extra verlichte geesten.

6. Slides zijn teasers, hou je daaraan

Het is verleidelijk om de uitleg op de slides te laten staan en daarmee les te geven. Het enige wat je dan voor je ziet in de klas, zijn een boel pennende studenten. Op het einde van je slide heeft iedereen keurig genoteerd maar de helft heeft het maar begrepen. Gelukkig heb ik presentatie-ervaring genoeg opgedaan in vorige levens om me niet te snel te laten gaan maar soms gebeurt het je toch.

7. Vertrek uit tastbare gegevens en abstraheer dan, niet omgekeerd

Het referentiële aspect van een boodschap, de aspecten van massacommunicatie. Het zegt studenten vaak weinig. Een goed gekozen voorbeeld, liefst nog actueel, maakt één en ander aanschouwelijk. Deze techniek heb ik gelukkig toegepast. Op het examen geven studenten je dat voorbeeld. Als ze dan nog een eigen voorbeeld kunnen geven, zien ze een gelukkige docent aan de andere kant van de examentafel.

8. Sta open voor studenten en benadruk dat ook

Tijdens mijn eerste lessen heb ik mijn mailadres gedeeld, mijn twitteraccount en de plaatsen waar studenten mij konden vinden. We zijn in 2010. Ze hadden me sowieso wel weten te vinden. Elke mail van een student is beantwoord. Elk SMS’je gelezen. Elk twitterbericht verwerkt. One gets paid for that!

9. Investeer tijd in je lessen

Studenten investeren tijd om naar mij en mijn collega’s te komen luisteren. Ze verdienen dan ook respect en goede lessen. Ik heb heel veel tijd gestoken in lesvoorbereidingen, in selectie van materiaal, in analyseren van voor- en nadelen van bepaalde stukken leerstof, in het zoeken van actuele voorbeelden. Op die manier kan je je studenten ook boeien, het is net zo aangenaam lesgeven.

10. Zorg er actief voor dat studenten ook buiten de cursus kijken

Je kan op je kop gaan staan en zeggen dat je vak, hoe theoretisch het op het eerste zicht ook mag lijken, praktisch toepasbaar is, dan nog zal niet iedereen je geloven.

Voor een eventuele tweede keer dat ik het vak zou geven, ben ik alvast aan het verzamelen geslagen. Interessante casussen, praktische toepassingen van theorieën. Het is niet de taak van de docent om studenten te verplichten iets te doen buiten de les maar een beetje stimuleren kan geen kwaad.

Doch, je moet daar niet teveel over nadenken. Er moest nog les gegeven en bij iKomunikado stonden/staan ook nog enkele projectjes op stapel.

Toen gisteren zo rond kwart voor vijf mijn telefoon overging, hoorde ik iets wat ik niet echt had zien aankomen. Of ik alsnog wou komen. Voor een ander project. Halftijds en voor op z’n minst een jaar. Om het op zijn Bob de Bouwers te zeggen: “nou en of”. Perfect in lijn met één van mijn doelstellingen voor 2010.

Wat mijn takenpakket juist zal inhouden, dat zal nog wat uit te vlooien zijn. Het situeert zich in het communicatieve, zoveel is zeker. Er wordt op dit moment een nieuw team samengesteld voor een nieuw project waarvan ik nog niet weet wat ik ervan kan en mag zeggen. Het is archeologie en het heeft ooit gevaren.

Voor, tijdens en na de examens merkte ik enkele dingen op die ik wil delen. Zeker met studenten. De kloof tussen docent en student blijkt, ook bij het werken met kleine groepen, nog behoorlijk groot. Ten onrechte vind ik. We moeten af van het hoogverheven-docent-legt-uit-en-student-reproduceert-model. Daarom enkele studententips.

Dit kan je volledig legaal testen op docenten (alvast op deze)

1. Vragen staat vrij

Elke week zie je de docent, verplicht of niet verplicht. Elke week is er dus minstens één kans om onduidelijkheden op te helderen. Of het nu over het examen gaat of over de leerstof of over een benaderingswijze van de cursus. Elke week staan mijn collega’s en ik drie uur te spreken, dat kwartier voor of na de les kan er gerust nog bij.

Bang voor directe confrontatie? Mensenschuw? Mijn contactgegevens staan op internet. De contactgegevens van bijna elke docent staan op het internet en als ze er al niet opstaan, dan kan je ze zeker raden. Voornaam punt achternaam at school punt be. Of bel naar het secretariaat.

2. Student ben je samen

Je moet er maar een keer op letten wanneer je in de les zit, al die mensen die in dezelfde richting kijken als jij, dat zijn soortgenoten. Jullie zitten samen in de les. Als de docent een woord gebruikt waar je nog nooit van hebt gehoord, dan is de kans niet gering dat er nog zo iemand zit.

Docenten hebben dat niet altijd door. Even onderbreken, een hand opsteken. Simpel. Het is misschien wat ouderwets maar helpen doet het wel, flikken doen het ook als ze het verkeer regelen.

Ook al eens gedacht aan het samen maken van een samenvatting? Of dat je een taak wel eens aan elkaar kan voorleggen voor je ze indient?

3. Docenten zijn ook mensen

Om zomaar iets te zeggen: tussen de examens heb ik een uur pauze. Tot iemand zich midden in dat uur inschrijft om examen te doen. Daar heb je als student alle recht op. Wees je er dan wel van bewust dat, als de eerste reeks examens wat uitlopen, de docent niet meer weg kan. Als je dan zonder verwittigen wegblijft, dan is de docent niet gelukkig.

4. Meer dan de helft van de punten verdien je in de les

Ik weet dat er op de wereld nog wat boeiender dingen aan de hand zijn dan mijn les. Veel grappiger dingen ook. Onderdruk die behoeftes voor drie uur en probeer je te concentreren, het helpt op het examen.

Actieve participatie wordt daarenboven opgemerkt. De docent kent je naam niet tijdens de (eerste) lessen maar op het examen ziet hij je gezicht en kan hij je zo zeggen hoe je je onder het jaar in de les hebt gedragen.

5. Schrijf je naam op alle examenbladen, ook al is het een mondeling examen

Het is administratie en ook niet mijn beste kant, maar als docenten thuiskomen na een mondeling examen is hun taak niet af. Dan gaan ze nog eens door de examenformulieren, dan vergelijken ze met hun eerste quotering en dan stellen ze bij.

Als je op alle papieren waar ‘naam:’ op staat je naam schrijft, dan scheelt dat in verbetertijd en vermijd je dat jouw examen met dat van iemand anders wordt verwisseld.

6. Voorbeelden en meningen zijn geen leerstof

Als een docent onder het jaar zijn persoonlijke mening over een theorie geeft, dan is die persoonlijke mening geen leerstof maar die theorie des te meer. Vorm een eigen mening en onderbouw die. Probeer ze uit op je medestudenten of op de docent.

Hetzelfde geldt voor voorbeelden. Een voorbeeld op het examen reproduceren toont dat je het vak hebt gestudeerd maar je kan het zo raden dat hij je daarna een eigen voorbeeld vraagt.

7. Docenten buizen niet graag

Waarmee ik niet wil zeggen dat je je inspanningen best tot een minimum kan beperken. Wel integendeel. Op het examen tegenover een student zitten die je vak door en door heeft gestudeerd is een fijne ervaring en geeft voldoening.

Weet echter dat het niet in de lijn der verwachtingen ligt dat een docent een volledige klas zal gaan buizen. Studeer ervoor en alles loopt goed.

8. Studenten die alles kennen, hebben altijd geluk met de vragen

Wees dan ook niet jaloers op de medestudent met de betere vragen. Hij of zij had blijkbaar net de vraag waar jij, zonder de stress van het examenlokaal het antwoord op weet. Dat betekent echter dat je een stuk had overgeslagen of minder grondig kende. Een examen is een steekproef, daar kan een docent ook niets aan doen.

Of je een andere vraag kan krijgen? Neen, sorry. Bij de lotterij gaat het ook zo, verkeerde nummers ingevuld is niets gewonnen. Echter. Hier komt mijn docent-mens en docent-helper op de proppen. Meestal weet je meer dan je zelf zou vermoeden. Misschien zoek je het te ver. Een mondeling examen is een schaakspel, geen boksmatch.

9. Studeer voor kennis, niet voor punten

Weet waarom je studeert, als je dat enkel en alleen voor de punten doet, bereid je dan voor op een carrière van levenslang studeren. Kennis en wat je met die kennis doet, is veel belangrijker.

Reflecteer daarom de inhoud van je cursus op je eigen leefomgeving. Of het nu over communicatieanalyse gaat of over het examen inleiding tot het auteursrecht, er is altijd wel iets waar je aan de hand van de cursus over na kan denken.

10. Er is meer dan de cursus

Als je marketingdeskundige wil worden, moet je lezen, veel lezen. Je moet weten wat de dingen zijn, wat ze inhouden. Hoe ga je een communicatieplanning opstellen als je niet weet welke doelgroep De Standaard voor ogen heeft?

Als je bioloog wil worden, bezoek dan de zoo, lees over de zoo en haar dieren. Wil je astrofysicus worden, lees dan over het ISS, ook al is er geen enkele prof die je er iets over vertelt. Kennis van buiten de cursus betrekken op je examenvraag en je maakt een onvergetelijke indruk.

Er zijn vast nog 27 dingen te bedenken waar je als student op moet letten. Doe je ding hieronder in de comments.

Daarom stuurde ik de directeur van mijn school een mailtje. Of ik in het volgend semester nog een vak kon doceren? Communicatieanalyse bevalt me als vak, maar zo iets concreet tastbaars, dat zag ik ook nog wel zitten.

Uit de bus kwam marketingcommunicatie, een module uit de richting ondernemingscommunicatie die me op het lijf is geschreven. Volgend semester ga ik studenten aan Birm vertellen over merkenbeleid en public relations, over doelgroepen en mediaplanning, over direct marketing en POS-reclame. Daarvoor worden mij 80 lesuren en een voorgefabriceerde cursus ter beschikking gesteld.

Als er mensen mensen uit de reclamewereld zijn die interessante en recente casussen hebben liggen, ik ben zeer geïnteresseerd. Mijn contactgegevens vind je hier.

Meer informatie over de richting en het vak vind je op de site van BIRM, in de afdeling ondernemingscommunicatie. Of stuur de lieve mensen van het secretariaat een ingevuld contactformuliertje.