Online media, een post-fysiognomische overdenking

Fysiognomie is de studie van gezichten om daaruit het (potentiële) gedrag af te lezen. In de 18de eeuw was het een vorm van wetenschap. Mooie mensen zouden goed zijn, lelijke slecht.

Denk maar aan The picture of Dorian Gray, het boek van Oscar Wilde waarin het hoofdpersonage zijn ziel verkoopt voor eeuwige schoonheid terwijl zijn portret in de volgende kamer bij elke zonde lelijker wordt.

Samen met het oudere broertje, de frenologie vormen ze hoogtepunten uit de pseudowetenschap die, wegens een al te grote aannemelijkheidsgraad ook vandaag nog populaire ingang vinden. Het mogen dan al verstoten wetenschapsvormen zijn, hun oorsprong in de menselijke fantasie is van dien aard dat een oen het kan reproduceren. Neem twee mensen en je hebt twee wetenschappers.

We onderzoeken dan ook, met z’n allen. Elke dag van de week. Jaar in, jaar uit. Op trein en receptie, op kantoor en in de kroeg. Wat zouden we ook? We ontmoeten er op los. We netwerken, binnen en buiten de organisatie. We ontmoeten en we sluiten vriendschap. We vinden elkaar online. Soms hebben we niet eens een fysieke ontmoeting voor we vriendschap hebben gesloten. Iedereen avatar.

Ik vraag me af hoe die hersenen van ons dat toch doen. Nauwelijks het jagen en verzamelen voorbij, een laagje beschaving van wat? 10.000 jaar? Daaronder de grote diepte. Biologie en chemie, hormonen en instinct. Die speerwerper zit nu met de neus op een lichtgevend oppervlak naar letters te kijken en denkt er het zijne van. Oordelen vormen zich. Verbazingwekkend.