Koosjer

Koosjer of Kosjer is een van oorsprong Hebreeuws bijvoeglijk naamwoord dat meestal gebruikt wordt om voedsel aan te duiden dat volgens de joods-orthodoxe voorschriften geschikt is voor consumptie. Ook andere zaken zoals kleren kunnen als al dan niet koosjer worden aangeduid.

Omdat ik mijn shoppings doe in de Delhaize aan de Antwerpse Plantin en Moretuslei, kom ik het woord op regelmatige basis tegen. Niet alleen kom ik er vaak (Chassidische) Joden tegen, in de winkel is één zijde van een rayon voorbehouden voor producten met koosjere oorsprong. Dat is best een lap grond als je het in retailtermen bekijkt.

Ik vermoed dat er wel meer producten zijn die koosjer zijn maar niet als dusdanig staan aangegeven. Misschien houden niet alle Joden zich even sterk aan de regels. Ik zie Joodse medeburgers in elk geval regelmatig met volle winkelkarretjes voor of achter mij aan de kassa. Dat haal je dus niet uit die ene rayon.

Koosjer heeft het harde van de K en de O, het zachte van de S en het snijdende van de J en is daardoor al een complexe samenstelling van fonemen. Je moet het even luidop zeggen om het te proeven. Koosjer is in onze taal echt een vreemd woord. De aaneensluiting van S en J duidt voor ons meestal op een verkleinwoord maar dat is het hier in geen geval.

Uiteraard kan ik hier de zegswijzer “dat is niet koosjer” hier niet onvermeld laten. Deze -altijd in de negatieve zin gebruikte- zegswijze betekent dat iets niet helemaal pluis is. Een goede, een veel betere, manier om te zeggen dat iets niet pluis is daarenboven. Geef toe, wat heeft een pluis er nu helemaal mee te maken?

Als vreemde woorden onze taal verrijken, kunnen we daar alleen maar voor open staan. Koosjer. Mijn tweede woord van de week.