Is Google het 21ste eeuwse equivalent van Gutenberg?

Wanneer het gaat over de mediageschiedenis, valt de naam Gutenberg onvermijdelijk. De Duitse edelsmid vond met als voornaamste ingrediënten druivenpers, gegoten letters en een nieuw inkttype de movable type drukkunst uit.

Dat hij dit alles deed op een lening die hij uiteindelijk niet terug kon betalen, is een detail dat hem door de geschiedenis is vergeven. De uitvinding zette de wereld op zijn kop, leverde brandstof voor de verlichting en keerde zich uiteindelijk tegen het instituut dat er aanvankelijk nog voordeel uit probeerde te halen, de kerk.

Als we parallellen moeten trekken met vandaag, komt enkel Google in de buurt van zijn verdienste. Dat kranten online zijn kunnen blijven bestaan, is voor een groot stuk te danken aan google adsense en eventuele varianten op dat thema.
Hiermee is niet alleen een businessmodel voor online nieuws ontstaan maar ook een verregaandere democratisering van het nieuws. Niet alleen in consumptie maar ook in productie. Gratis is voor nieuwsfeiten de norm geworden. Paywalls en betallende apps en andere micropaymentsystemen komen moeilijk van de grond.
Er is echter een tegenbeweging aan het ontstaan. Mensen die op hun online privacy beducht zijn en roepen van do not track en google is evil. Mensen die op hun browser een plugin zetten waardoor reclame niet meer wordt weergegeven. Mensen die bang zijn dat google zou weten waar ze hun tijd op het internet doorbrengen. Het spotlight effect laat niet met zich sollen.
Het mag gehoopt worden dat Google daarop voorbereid is. De kranten ook. Misschien moeten aandeelhouders straks wat toegeeflijker zijn als het op hun lening aankomt. Anders eindigen we ergens diep onderaan in de geschiedenisboeken voor wat democratisering van informatie betreft. Google one pass zal de kranten misschien een nieuw verdienmodel leveren, de concurrentie is gratis. Dankzij reclame.  Mensen die dat niet wensen te zien moeten zich de vraag stellen wat ze ermee winnen.
Een beetje visuele vervuiling? Het feit dat google weet welke pagina’s u bezoekt? Bent u echt niet bereid dat erbij te nemen in ruil voor gratis content? Er zijn mensen die daar hun brood mee verdienen. Er zijn rekeningen die betaald moeten worden aan de andere kant van jouw gratis nieuws. En kom mij niet met het argument dat google reclame niet creatief genoeg is.
Kom niet aan met het feit dat ‘ze’ op de lange duur alles over u weten. De ISP’s en de overheid, die houden al uw gegevens zes maanden bij. Misschien moet u zich daar maar eens zorgen over gaan maken. In naam van het internet, zet die adblocker uit en laat google weten welke pagina’s u bezoekt. Dan mag u mee de geschiedenisboekjes in. Deal?

The audience takes it all

De laatste tijd is er nogal wat medianieuws. Als ik dat zou willen, kon ik mijn lessen communicatiemedia voor de volle drie uur aan actualiteit besteden. Drie volle uren. Elke week. Dat mag niet van de inspectie. Jammer.

Het is mij beginnen dagen dat we op een tweesplitsing staan. Dat we aan het keren zijn van aanbiedersgericht naar afnemersgericht. Meer dan ooit. Nu echt. Dat we gaan crowdsourcen. Op elk niveau van de informatiestroom liggen de mogelijkheden voor het grijpen maar willen en kunnen we het ook? Wij, de mensen.
Er is in het klassieke zender-ontvangermodel, dat zijn beste tijd nu echt wel gehad heeft, meer dan één schakel aan het bijkomen. Een technische. Een menselijke. Zenders grijpen meer en meer naar ontvangers voor bronnen. Post-moderne collages hebben er geen gelijk aan.
We zijn in staat om zelf het internet vol te zetten met informatie, zo luidde het halverwege de naughties nog. Iedereen aan de blog! Nu zijn de scherpe kantjes er wat vanaf en hebben we door dat niet zomaar iedereen tijd, energie of goesting heeft om dat internet, dat maar niet vol lijkt te geraken vol te krijgen.
Vandaag zijn we een stap verder. We kunnen potentieel ook de bron aanleveren via facebook en twitter. Laatst zag ik een journalist voor een populaire krant navraag doen op facebook voor een mooi valentijnsverhaal. Wikileaks levert de bron op het scherm waar je wil. Wie vertrouwt die persberichten nog? Gespindokterd geneuzel.
De selectie van mijn nieuws gebeurt door keurig in elkaar gelaste rss-feeds. Pure technologie gemengd met mensen. Die Mensch-Machine. Als dit dan dat. Van een beetje hier en een stukje daar maak ik mijn eigen krant. Ik meng faits divers met écht nieuws. Technologie met erfgoed. Wetenschap met internationaal nieuws. Net echt. Alleen de sportkatern, die blijft voorlopig leeg.
Mijn vrienden, kennissen, jij ook die dit leest, selecteert op directe of indirecte manier misschien in mijn  nieuwsconsumptie. Tussen mij en het nieuws zitten media maar ook en misschien vooral mensen. Media zijn minder belangrijk dan de persoon die verwijst.
Heel zeker ben ik daarin niet de enige en dat merken nieuwsoutlets ook. De CTO van facebook heeft het gezegd. Nieuws is het volgende op hun verlanglijstje. Mashable heeft met zijn followsysteem denk ik wel een goeie manier gevonden om nog even de edge the houden maar follow is goed voor geeks die weten wat ze willen, binnen een beperkt domein. Informatieoverload, dat gaat niet zomaar over, zo lijkt het. Het gevaar van snelheid loert om de hoek. Met snelheid komen fouten. Haast onvermijdelijk.
Bij de Washington Post kan je inmiddels aangeven waar je denkt fouten te bespeuren in de content. Aanleveren. Redactie. Eindredactie. Correctie. De journalist kan zich haast beperken tot het samenbrengen van de informatie en het speuren naar de diepere achtergrond.
Dat is, en het is niet de eerste keer dat ik het zeg, de toekomst van de journalistiek. Luisteren. Verwerken. Achtergrond leveren. Het nieuws haal je niet meer in.
Google weet het inmiddels ook niet allemaal meer even goed. Ze hebben last van spam in de resultaten. Lage kwaliteit. Feitelijk incorrect. Nauwelijks doorgewerkte  content. Krijgen het niet geprogrammeerd of durven een beursgenoteerd bedrijf niet voor de borst te stoten. Dus vragen ze ons om aan te geven wat we niet meer willen. Op geaggregeerd niveau zal dat wat gaan geven.
Op die manier heeft de ontvanger haast op elk niveau de sleutel in handen. Behalve op het vlak van technologie en kennis nog. Daar ligt de meerwaarde van media. Shannon and Weaver, ik heb ze in mijn lessen communicatieanalyse religieus gegeven, ik denk dat ik daar maar eens mee ophoud.
Update: eerder schreef Boskabout hier zijn idee over hetzelfde onderwerp neer

Het dictaat van de iToestellen

Op 1 en 2 januari werkte de wekker van de iPhone niet. U heeft er vast van gehoord, zowel VRT als VTM hadden het in hun journaals steken. De radiozenders hadden het erover. Ook in de eerste krantenedities van 2011 werd het geval besproken.

Leuk fait divers. Een telefoon van een dikke zeshonderd euro zonder betrouwbaar alarm. Maar om daar nu een item aan te wijden, compleet met beeld en voiceover en wat nog allemaal niet? Om daar een artikel met foto en alles over af te drukken. Nee toch zeker? Een vermelding in de marge. Een weggevertje op het eind van de uitzending. Hoeveel van die toestellen zijn er verkocht? Hoeveel procent van de Belgen?

Eigenlijk ben ik het beu. Ik heb het al een paar keer gezegd tijdens tech45 maar op digitaal papier leest dat altijd wat harder: er heerst een dictaat van de iToestellen. Begrijp me niet verkeerd. De iPad is een goed toestel. Meer evolutionair dan revolutionair maar toch. De iPhone een goede telefoon. Het was een revolutionair toestel dat de mobieletelefoonmarkt volledig op zijn kop heeft gezet.

Maar trop is teveel. Elke krant heeft intussen zijn iApp. Dat noemen we vooruitgang en daar ben ik voor. Dat de concrete uitvoering nog niet op punt staat, vergeef ik de krantenuitgevers. De markt is klein en de marges zijn niet meer wat ze geweest zijn.

Wat mij stoort is de overmatige aandacht die de toestellen krijgen in de media. Elk nieuw toestel is nieuws, elk kwartaalresultaat een item waard. Het is van iHier en iGinder. Het zou een teken kunnen zijn dat technologie niet langer als niche-item wordt behandeld maar dat is het niet.

Wanneer Google, de zoekmachine die door 97% van de Belgen* wordt gebruikt, van CEO verandert kan er niet eens een vermelding af. Op de website lukt het nog net. Websites zijn gemakkelijk. Veel makkelijker dan apps trouwens. Je moet er eens een proberen.

*De andere 3% weten niet hoe je de standaard zoekmachine in IE van Bing naar Google kunt veranderen vermoed ik

Media op zijn kop of hoe persagentschappen het nieuws overnemen

Nieuws is dood, leve het nieuws!

Een tijd geleden schreef ik al over de devaluatie van nieuws en over hoe (kwaliteits)media een gestreden strijd aan het vechten zijn. Persagentschappen hebben dat blijkbaar ook begrepen en zijn in een strijd verwikkeld om de middle man uit te schakelen.

Vorige week was er nog te lezen dat Google erin geslaagd is om een overeenkomst te sluiten met AP voor het aanbieden van hun content. Waarop AP aankondigde credits te geven aan andere instanties (lees: blogs en andere internetbronnen) waarvan zij de inhoud (her)verspreiden.

Een ommekeer van 180 graden die mij alvast aan het nadenken zette. Immers, als kranten zich beperken tot het vertalen, in betere gevallen hertalen van bij persbureaus aangekochte nieuwsberichten, wat is dan de toegevoegde waarde?

Enter iPads, e-readers en andere slimme telefoons. Enter het internet en de massale penetratie daarvan, op elke plek, op elk moment. Enter een slimme marketingdenker bij een persagentschap. Juist ja, cut out the middle man en bied je content rechtstreeks bij de klant aan. Gratis of tegen betaling, als freemium of ander ad supported model.

Het is even logisch als absurd, de media op zijn kop, waren het in den beginne de verspreiders van het nieuws, spraken we bij toenemende informatiestromen van gatekeepers, dan schakelen we bij overinformatie over naar een model waarbij de kraan onverbiddelijk opengaat. Al dan niet met de correctie van een zelf aangebrachte of misschien wel een sociale filter, zoals met het sociale magazine flipboard.

Boeiende tijden, wat ik je brom.

HetLand

Ik ken de kick van het ‘nu’, van ‘live’. Ik snap de mensen op de nieuwsdienst. Maar proberen de verslaggevers geen nieuwsmakers te worden? Is de jachtige verslaggeving geen megafoon die de echt belangrijke zaken verdoezelt? Men wil vonken zien, vuur! Iedere dag een andere hype. Waar gaan deze verkiezingen over? Over niets, en daardoor worden communautaire thema’s dominant. De media heeft hier evenveel boter op het hoofd als de politiek. Verantwoordelijkheid, ook in de media graag. Als politici de belangrijkste thema’s niet op de kaart krijgen, help hen dan daarbij. Volg niet degenen die luidkeels opruiende taal verkopen.

via Pietel.be.

De 10 mediatrends van 2010

Na mijn voorspellingen voor 2010 voor wat betreft internet en IT, is het vandaag de beurt aan mijn voorspellingen voor de rest van de media. Ik richt me hierbij vooral naar de situatie in Nederlandstalig België, omdat ik die situatie het beste ken. Aan u de eer om goed te keuren of af te knallen.
  • Quality media en quantity media groeien steeds verder uit elkaar

Nieuws is een commodity geworden. Een commodity die uitblinkt in onuitputtelijkheid en snelheid. Kwantiteits- en merketingdriven media gaan zich sterker richten op het aanbieden van deze commodity, zonder bewerking, zonder kadering. De kwaliteitsmedia zullen zich opnieuw gaan richten op inhoud.

Hun herwonnen sterkte zal resulteren in meer afgesloten websites waar de eerste alinea van het artikel (het nieuws als commodity) wel nog gratis wordt aangeboden maar waar voor de rest betaald moet worden.

  • Nieuws is persoonlijk en live

Of ik naar het nieuws kijk? Weinig. Omdat ik “Het nieuws” al gezien heb en omdat “het nieuws” voor mij niet nieuw meer is. Ik moet ook niet zo nodig weten dat het gebrand heeft in Zevekote en dat ongeval dat file heeft veroorzaakt, laat ik graag aan mij voorbij gaan. Maar in 2010 gaan we werder. Nieuws wordt as-it-happens naar het publiek gebracht via de geschikte media (online, twitter, facebook). Het nieuws als televisieformat blijft bestaan maar zal minder bekeken worden.

Hier liggen de opportuniteiten voor 2010. Voor veel berichten wil ik enkel tekst. Bij het voetbalverslag wil ik graag beeld. Multidisciplinariteit van redacties wordt steeds meer verwacht.

  • Media worden nu echt gedigitaliseerd

Media zijn vandaag natuurlijk haast allemaal verregaand gedigitaliseerd. Uiteraard. Wat ik bedoel is dat de redenering verandert. Waar vroeger media werden geproduceerd voor offline gebruik en als bijproduct online werden gezet, zal in 2010 de trend omslaan. Mediaoutput wordt meer en meer geproduceerd met online, zoniet als uitgangspunt, dan toch in het achterhoofd.

Uiteraard komen de Vlaamse zenders met een platform naar analogie met uitzendinggemist.nl en de BBC iPlayer. Intussen hebben die platformen zich ook aangepast aan nieuwe behoeften (zoals het live streamen) en blijven we hier te lande nog een stapje achter.

  • Media worden interactief

Het werd ons al verteld toen we afstudeerden: media zullen meer en meer interactief worden. Tot vandaag hebben we er niet zo gek veel van gezien. Ja, je kon Oekraïne naar de Eurosonghemel sturen en ja, de kijker besliste (toch min of meer) dat Natalia carrière zou gaan maken.

(Buitenlandse) media zijn klaar voor die stap verder. Zij besteden de remix van themetunes uit aan de luisteraars en laten het publiek toe om vragen te stellen aan de gasten. Echte interactiviteit, waar de kijker ook de bron kan zijn.

  • Maandbladen krijgen het steeds moeilijker

Maandbladen voelen de concurrentie van de almaar sneller evoluerende nieuwsmarkt het hardst. Wanneer Vogue haar winterspecial in de winkel neerlegt, zijn de televisiemodemagazines al bezig over de volgende lentecollectie. Maandbladen zijn vaak gericht op een nichemarkt die interessant is voor adverteerders maar door de dalende oplagecijfers geraken de bladen in een negatieve spiraal.

  • De VRT opent een extra kanaal

Net voor of net na (afhankelijk wanneer ze deze blogpost lezen ;-)) de Olympische Winterspelen in Vancouver, lanceert de VRT een derde televisiekanaal. De Winterspelen zorgen voor extra content dat andere programma’s wegdrukt. Het vooruitzicht dat uitzendingen voor het WK voetbal nog meer schemaveranderingen zullen zorgen, laat aan de Reyerslaan een licht branden. Een derde (digitale) zender biedt uitkomst.

  • BV’s, BV’s, BV’s

Programma’s waar BV’s in optreden hebben nog steeds veel succes. Kijken we maar naar het succes van De slimste mens vandaag. De vraag naar BV’s voor het volgende televisieseizoen wordt dus enorm. Fictieprogramma’s zetten nieuwe BV’s op de kaart door ze met de oude BV’s te laten spelen en dan kan de recuperatie beginnen.

  • Na de realitysering van documentaires, nu ook de documentarisering van reality TV

Documentaires hebben de invloed van reality TV in de laatste jaren serieus gevoeld. Globale problemen worden vaak verteld aan de hand van één familie. Tijd om de invloed  van de documentaire op reality TV te laten gelden. In 2010 zien we een aantal reality-reeksen over intellectuele onderwerpen zoals opera, archeologie of exacte wetenschap.

  • Iedereen aan de top

Komen eten, De beste hobbykok van Vlaanderen, de Bedenkers. Kort samengevat: amateurs nemen het tegen elkaar op om de beste te zijn. Het concept dat voor het eerst ons land binnenkwam met Idool, wordt volgend jaar verder ontdekt. Couturiers komen er aan, de modellen staan te popelen en misschien zoeken we straks wel de guru van de jaren ’10. (Dat laatste idee valt bij deze onder mijn copyright)

  • Naar een herverdeling van het radiolandschap

Een derde speler wil zich op de radiomarkt storten. Naast de VMMa en VRT zoekt een uitgeverij een uitweg om haar mediacirkel rond te maken. Radio blijft het meest analoge medium, vooral omdat het autoconstructeurs nog steeds niet willen overschakelen op het superieure DBA. De uitgeverij ziet in het te koop gezette MNM de opportuniteit om meteen een marktaandeel te veroveren. De afloop leest u in de trends van 2011 but it ain’t looking good.