Het cobra effect in online marketing

We schrijven 1897. Paul Doumer, de gouverneur-generaal van de Franse kolonie Indochina, heeft een plan. Hij wil van Hanoi (de huidige hoofdstad van Vietnam) een stad maken naar Westers beeld. Prioriteit? De uitbouw van een stelsel van riolen. 

Die riolen blijken echter een ideale leefomgeving voor ratten en wanneer die in 1902 steeds vaker opduiken in de betere buurten wordt alarm geslagen. Een leger van rattenvangers wordt gerecruteerd en al snel worden ratten per duizendtallen gevangen. Op 12 juni 1902 werden niet minder dan 20.114 rattenstaarten als vangstbewijs aangeboden bij de lokale autoriteiten. 

De rattenpopulatie hield echter verbazingwekkend goed stand. Pas toen er opvallend veel ratten zonder staart werden opgemerkt werd duidelijk hoe de vork werkelijk aan de steel zat. Niet ver buiten Hanoi werden daarna diverse rattenkwekerijen opgedoekt. 

Dit verhaal is een klassieker in de populair statistische literatuur. Het is een voorbeeld van het Cobra-effect. Ook de Britse koloniale waren in hun Indische kolonie namelijk al eens in de vang-die-beesten-en-wij-betalen-val getrapt. Vandaar de naam…

Hoe het cobra-effect werkt

Het cobra-effect treedt op wanneer de oplossing voor een probleem het omgekeerde effect heeft van wat de bedoeling hoorde te zijn. De oorzaak? De menselijke natuur om te denken dat de snelste weg van A naar B immer en altijd een rechte lijn moet zijn.

Zeker wanneer er een positieve feedback ingebouwd zit in het systeem, is het moeilijk voorbij de Cobra te kijken. We betalen de lokale bevolking per staart, de lokale bevolking brengt staarten en krijgt betaald. Iedereen gelukkig. Intussen groeit de rattenpopulatie verder aan en heb je niets in de gaten. 

Tenzij je natuurlijk wat langer of verder kijkt dan je neus lang is. 

Het cobra-effect in marketing

Digitale marketing zit vol potentiële cobra’s. Alles is meetbaar, zo roepen we al jaren. En dat is juist. Op Cobraniveau. Alle online communicatiekanalen meten hoeveel mensen wat doen met jouw advertenties. Je weet hoeveel mensen een online aankoop doen. De grote platformen hebben zelfs systemen om offline conversies te meten. 

Ik ga er niet om liegen: ik ben daar dol op. Want mensen zijn tot op zekere hoogte voorspelbaar. X impressies zijn Y clicks zijn Z conversies. Na een aantal campagnes kan je er zo een lijn op trekken. Telkens weer vind je manieren om beter van X naar Y te gaan of sneller van Y naar Z. Zo blijf je als strateeg aan de waggel. 

Het gebeurt meer dan eens dat er mij gevraagd wordt naar KPI’s. Dan zet ik me over allerlei mentale en statistische drempels en schiet ik mezelf in de voet door realistisch ambitieuze doelstellingen voorop te stellen. Goed wetend dat ik het mezelf een pak makkelijker had kunnen maken door mijn verwachtingen lager te zetten en ze dan los te overtreffen. Ik zie het vaak genoeg gebeuren.

Soms betrap ik mezelf op de gedachte hoe gemakkelijk het zou zijn om shortcuts te nemen. Om een KPI die je heel ambitieus had ingezet makkelijk zou kunnen overtreffen. Als je maar genoeg staarten zou kunnen verzamelen.

Dan denk ik weer aan de ratten en leg ik uit aan een klant dat die KPI niet is gehaald en dat daar goeie redenen voor zijn.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.