Categories
Journalistiek

Bloggers. Journalisten.

So, what do you do? Het is een vraag die je wel eens krijgt als je in het antwoord op de vraag ‘wat doe je zoal in het leven’ het woord blogger opneemt. Een blogger is in de publieke perceptie iemand die een online dagboek bijhoudt.

Als je nu journalist zou zeggen, dan zou je respect afdwingen. Zeker als je daarna zou vermelden dat je schrijfsels ondermeer in de kwaliteitskranten- of weekbladen zijn verschenen.

We zijn allemaal journalisten geworden. Blogs en daarna twitter hebben het zaakje omgegooid. Orkanen, festivals, opstanden en sport, iemand verslaat het. Altijd. Er is een hashtag en de zaak gaat los. Journalist, wie of wat is dat eigenlijk, vraagt Roland Legrand zich in een reactie op google+ (terecht) af.

Als het over nieuws via blog of social media gaat, ligt vandaag de nadruk nog op het technische. Kunnen we al dan niet verslag doen? Zijn er mensen met smartphones aanwezig? Hebben ze voldoende impact? Is het nieuws nieuws genoeg? De nieuwe media zijn jong en tussen droom en daad staan nog vooral praktische bezwaren.

Wanneer het technisch kan, zijn de media vaak het nieuws. Het spreekwoordelijke twitter was sneller.

Moeten we intussen ook niet eens verder gaan denken? Gaan kijken hoe het na het technische moet? Als er al een schemerzone is tussen wat simpelweg ‘de blogger’ en ‘de journalist’ wordt genoemd, kijken wat we van elkaar kunnen leren?

Zal er een continuüm zijn waarbij de huis-tuin-en-keukentwitteraar en de oldskool journalist elkaars tegenpolen zijn en waar journalistieke bloggers en bloggende journalisten elkaar in het midden tegenkomen?

Moeten we, nu we allemaal journalisten zijn op zoek naar een deontologische code? Dan bedoel ik niet alleen in de manier waarop we met PR en persberichten omgaan maar ook de manier waarop we nieuws gaan verspreiden. De manier waarop we bronnen gaan controleren.

Het valt me zwaar niet voor het elitaire standpunt te vallen waarbij er een soort trusted sources zouden zijn, mensen waarvan geweten is dat ze, binnen de beperkingen van het medium en de middelen waarmee ze werken een soort journalistiek te bedrijven.

Maar het vlees is zwak en talloze hoaxes tonen aan dat niet de waarheid vaak mooier is dan het onderzochte en het tragere. Hoaxes waarbij media en gewone gebruikers vandaag niet zo gek veel van elkaar verschillen.

Misschien is het met journalist als met manager, eens iedereen het is moet je op zoek naar een nieuwe term en een nieuwe lading.

7 replies on “Bloggers. Journalisten.”

Jan,
Wat je hier aanhaalt is discussie voor uren, zoniet dagen. Er zijn verschillende aspecten:
(en vergeef me indien ik hierbij een beetje pleit voor de vereniging waar ik in het bestuur zit, Vlaamse JournalistenVereniging, die freelance journalisten vertegenwoordigt)
(en die aspecten geef ik gewoon zoals ze in mijn hoofd opkomen, niet in orde van belangrijkheid)

1. Bloggers zijn vaak meer vertrouwd met het onderwerp waarover zij schrijven dan beroepsjournalisten die allerhande opdrachten krijgen waarmee zij geen voeling hebben, vooral in tijden van besparing waarin een journalist van alle markten thuis moet zijn.

2. De meeste beroepsjournalisten zijn in loondienst bij een “werkgever”, een uitgever. De meeste bloggers zijn freelance, als ze al betaald worden voor hun bijdragen.

3. “Journalist” is een niet-beschermde term. Iedereen kan zich journalist noemen, volgens de Belgische wetgeving. Alleen de term “beroepsjournalist” is beschermd – die mag enkel gebruikt worden door mensen die erkend worden door VVJ, de Vlaamse Vereniging van Journalisten (onderdeel van de overkoepelende Belgische vereniging AVBJB (http://www.journalist.be/) met bekrachtiging door het ministerie van Binnenlandse zaken.

4. Het principiële verschil tussen journalist en blogger moet zijn: objectiviteit en nieuwswaarde. Een journalist brengt objectief verslag van een nieuwsfeit. Hij kan er een eigen mening aan toevoegen, maar die moet duidelijk te onderscheiden zijn van het objectieve nieuwsfeit. Een blogger mag vrijuit over zijn persoonlijke gevoelens praten. Maar een dagboek is geen nieuwssite. En ook op een krant wordt een onderscheid gemaakt tussen nieuwsberichten en een standpunt.

5. Er zijn tal van bloggers die een erkenning als journalist verdienen, omdat zij aan het voorgaande punt 4 beantwoorden. Dat is wat VJV probeert te doen, en waarom ik mij achter deze vereniging geschaard heb. VJV probeert de belangen van deze mensen te verdedigen, zoals het recht op bescherming van de bronnen. De bijkomende voordelen (zoals gratis reizen met het openbaar vervoer), daarvoor wordt ook al jarenlang strijd geleverd, maar dat vind ik persoonlijk minder belangrijk.

6. We zijn allemaal journalist geworden: dat wil ik tegenspreken. Sommige mensen zijn getuige van een feit, en geven vanuit hun subjectieve ervaring verslag; dat maakt hen niet objectief, en dat maakt hen ook geen journalist, omdat het soms om een eenmalig feit gaat.

7. Journalist word je vooral door objectiviteit en deontologie. De Raad voor Journalistiek schaaft elke dag nog aan die deontologie, om die aan de steeds veranderende werkelijkheid aan te passen.

8. De objectiviteit die samenhangt met journalistieke verslaggeving vereist ook full disclosure. Geen schemergebieden waarbij je goodies krijgt in ruil voor welwillende besprekingen (iets wat ook voor de beroepsjournalisten gezegd mag worden).

9. Nog een vereiste van journalist zijn (ik weet, ik spring van de hak op de tak) is: bronnen controleren. niet zomaar iets retweeten, maar trachten de achtergrond, de waarheid te achterhalen.

Conclusie: er is geen nieuwe term nodig voor journalisten. Er is alleen een aanpassing nodig van de term “journalist” naar het web toe, waarbij een blogger, die journalistiek bezig is, een betrouwbare bron wordt – zelfs indien hij niet gebonden is aan een klassiek medium en zelfs indien hij onbezoldigd werkt.

Mijn twee eurocenten.
Hilde

“discussie voor uren, zoniet dagen”

Uren graag, wil ik wel eens doen. Mensen met organisatietalent: ik kan je zo een panel aanwijzen waarmee je aan het werk kan.

Ook: vaak vind ik het jammer dat journalisten zo weinig tijd krijgen om hun werk goed te doen. Online afgerekend worden op pageviews is in de VS al de regel, ik neem aan dat we hier niet ver van dat model verwijderd zijn?

Het onderscheid tussen objectiviteit en subjectiviteit vind ik kunstmatig. Deze week nog gepost op plus: de belgische luchtmacht: klein maar fijn, waarin fijn slaat op een hoog hitpercentage. Hoera! We schieten de slechten aan flarden en worden aldus de goeien. Op het eerste zicht objectief, op een tweede zicht gespind tot en met.

In de rechtspraak zijn bloggers al wel eens gelijkgesteld met journalisten, daar is dus een gunstig precedent. Als ik echter kijk naar met name de tech journalistiek, dan denk ik vaak wel eens: hoe dom ben ik om elk voordeeltje, elk uitlenen van een toestel even te duiden?

“VJV probeert de belangen van deze mensen te verdedigen, zoals het recht op bescherming van de bronnen.”

In de online journalistiek wordt er m.i. veel te weinig aandacht gegeven aan de bronnen van bepaalde gegevens. Nationaal denk ik dan vooral aan de politiek, waar er gegooid wordt met cijfers die het resultaat zijn van heel wat berekeningen. Maar er is niemand die de moeite doet om die berekeningen te verslaan noch louter te publiceren.

Bloggers hebben veel meer ruimte (en tijd, al durf ik dat te betwijfelen) om het achterliggende verhaal helemaal te brengen.

Wat het verloningsaspect brengt: de mensen van een Clickx krijgen hun gadgets ook dikwijls van de producenten. Et alors?

Er zal zeker overlapping zijn, maar ik neem aan dat iemand die journalistiek gestudeerd heeft toch een streepje voor heeft op de spontane zichzelf instant-uitgevonden blogger, ook al is die inhoudelijk sterk en houdt hij er een mooie schrijfstijl op na. Ik denk dat deontologie is iets wat je eerst moet vatten en kennen vooraleer het deskundig toe te passen, hoe bevlogen en beslagen je als observator ook kan zijn. Of anders kunnen ze straks pakweg elke journalist bij een krant door een goed op dreef zijnde blogger gaan vervangen. Circusartiest wordt je tenslotte ook niet door dagelijks over het tuinhek te gaan springen.

Dat vind ik nu eens larie en apekool zie. Je kan deontologie niet ‘leren’ volgens mij en al helemaal niet op een school. Circusartiest word je net wel door te beginnen met dagelijks over het hek te springen. Trouwens, wat met de burgerlijk ingenieur die schrijft voor een krant? Is dat dan een journalist? Zij heeft nooit deontologie geleerd of het moest die zijn waarin haar werd geleerd dat ze geen bruggen mocht bouwen waarvan ze zou weten dat ze in zouden storten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.