Realisten spelen farmville.
Een historisch-geekofilosofische benadering van privacy

Toen in Victoriaans Engeland gaslampen werden geïntroduceerd, eerst in cafés en fabrieken en later ook langsheen de eens zo duistere straten, betekende dat een revolutie in zowel de werkomgeving als in de beleving van de privacy.

Wat vroeger onzichtbaar was, wat stil was, werd vanaf dat moment gezien. Geen ontkomen aan. De nacht werd dag.

Utopisten zagen de criminaliteit verdwijnen. Ze zagen de klassenmaatschappij verdwijnen. Een nieuwe maatschappij zou uit de as van de vorige opstaan. Iedereen kon iedereen immers zien. Iedereen kon visueel met elkaar communiceren. Op elk moment van de dag. Op elk moment van de nacht.

Dystopisten zagen de wereld naar de knoppen gaan. De wereld zou een panopticum worden. Licht is het nieuwe donker. Licht is de gevangenis voor vrije mensen waar iedereen op elk moment zichtbaar is.

Realisten zagen muren gebouwd worden en kamers met deuren. Vreselijke glasgordijnen misschien ook. Ze zagen het verschijnen van boeken vol etiquettetips. Over hoe je zou moeten kijken en hoe anderen naar jou zouden kijken. Ze zagen dat niemand keek. Hoe zichtbaar alles ook werd.

Bijna exact 200 jaar later (als Kondratieff hier voor niets tussenzit, dan weet ik het ook niet meer) zien we de opkomst van internet en sociale media.

Utopisten zien kansen voor iedereen. Utopisten lezen Foucault en zien flaneurs door de virtuele digitale straten lopen. Ze zien de flaneur die alles ziet en door iedereen gezien wordt. Ze kuieren langs dezelfde weg als hun voorbeeld en kijken naar hetzelfde. Ze zien dat iedereen met iedereen kan communiceren. Ze zien een revolutie. Tot wat die moet leiden is nog niet duidelijk. Een idee dat op zich al revolutionair is.

Dystopisten zien de wereld naar de knoppen gaan. Ze zien inbreuken op de privacy. Ze verwachten dat big brother meekijkt. Ze zien de camera’s op elke hoek. Hun virtuele leven speelt zich af in angst. Hun gegevens komen op straat. Iedereen weet waar ze wonen. Iedereen weet wat ze doen. Iedereen kijkt in hun verbeelding mee. Iedereen kan op elk moment inbreken in de muur die ze rond zich hebben opgetrokken.

De realisten spelen farmville.

‘l histoire se répète.

1 Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.