Wat is klassieke muziek

Er was een top 100 op de radio. Lijstjes zijn leuk. Dat weet elke mediaproducent. Bij Klara deden ze daarenboven van interactief. Met mails, SMS’en, Facebook en zowaar een hashtag voor de twitterende medemens. Daar ga ik het niet over hebben. Of misschien. Ergens aan het eind.

Enfin. Je luistert naar zo’n lijstje dan altijd wat bewuster dan naar de reguliere uitzendingen. Het is hitradio en de namen zijn allemaal bekend. Herkenbaarheid m’neer, altijd belangrijk. Wij dus aan de luister het weekend lang en aan het end vraagt de vrouw waar ik nu al meer dan 10 jaar mee samen ben: “zeg nu eens, wat is klassieke muziek?”.

Geflest zonder optie op herexamen vaneigenst. Ik ben helemaal geen kenner van het genre en ik ben fier als een gieter als ik er eens een componist kan herkennen aan zijn stijl zonder dat het een van zijn greatest hits is. Gelukkig is er Shazam voor dat herkennen en Google voor de moeilijke vragen en dan kom je op wikipedia en dan lees je:

Klassieke muziek is de geschoolde muziek die voortgebracht is door, of geworteld in, de westerse kerkelijke- en wereldlijke muziektradities, grofweg vanaf de middeleeuwen tot heden. De kernregels van deze traditie kwamen vast te liggen in de periode 1550-1900.

Wat ik dan spontaan vreemd vind. Er kan wel sprake zijn van ‘turkse klassieke muziek’ en ‘arabische klassieke muziek’ vertelt wikipedia verder. Maar muziek gebaseerd op Japanse tradities zou in dat geval geen klassieke muziek kunnen zijn of het zou ‘Japanse klassieke muziek’ moeten heten.

Waarom spreken we dan niet ook over ‘Franse klassieke muziek’ en ‘Oostenrijkse klassieke muziek’ want dat is ook niet hetzelfde. Niet van traditie. Niet van eindresultaat. Kan hoor. Maar vreemd. Verder gaat het van:

De benaming klassieke muziek wordt wel als een synoniem voor kunstmuziek of serieuze muziek gebruikt, als tegenhanger van populaire muziek (lichte muziek) en volksmuziek.

Komt alom, klassieke muziek, dat is serieus, het kan serieus voor het lachen zijn maar niet populair en niet volks. Vallen af: folk en popmuziek. Ja toch? Dan weten we al wat het niet is. Hoewel. Is dat wel zo?

Neem nu het Adagio voor strijkers van Samuel Barber, het Opus 11 voor de vrienden. Dat is ooit uitgeroepen tot het triestige nummer aller tijden, veel serieuzer dan dat kan het niet worden. Oordeelt u zelf.

Serieuze dinges. Steek die zakdoek maar weg. Dat is triestig, ik weet dat wel. Kijk. Er is nog een andere versie van datzelfde serieuze nummer. Niets nieuws onder de zon. Volksliederen maken een deel van het repertoire van de klassieke muziek uit of hebben er alvast inspiratie aan bijgebracht. Adagio voor strijkers, Opus 11 dus:

Serieus is dat allemaal niet. Eerder: “waar zijn die handjes” en feesten en al. Dat is een duidelijk voorbeeld op het eerste gezicht. Maar toch. Barber haalt met verschillende versies meer dan 1 miljoen kijkers. Tiesto doet een pak beter maar het verschil tussen populair en niet-populair krijgt wel een dreun. Het gaat echter verder.

Neem nu Bach. Goldbergvariaties. Schoon muziek. Variaties op eenzelfde thema. Pakweg de elfde variatie. Die kan zo klinken:

Bach componeerde op en voor piano zoals een softwareontwikkelaar nu apps bouwt voor de iPad. Dat was nieuw in zijn tijd en wie wil nu een concerto voor pianoforte als je er een voor de gloednieuwe vers van de pers zijnde piano kan krijgen. Ik wil maar zeggen, je schrijft zo’n beetje in je eigen tijd en met het materiaal dat er voorhanden is. Als je er even over nadenkt zou het ook zo kunnen klinken.

Je weet niet wat zo iemand als Bach in deze tijd had vermogen. Ook hier: is Uri Caines variatie op de Goldbergvariatie nummer 11 van de heer Bach nog wel klassieke muziek? Zulks lijkt mij het geval. Al valt het voor het omgekeerde minstens evenveel te zeggen.

Op de vraag wat nu juist klassieke muziek hoorde te heten kwamen we via Twitter (dat is dan de stap na google en wikipedia) niet verder dan wat geneuzel in de marge had ik het gevoel. Sommigen dachten dat instrumenten weldegelijk invloed haddan op het klassiek zijn of niet. Klassiek tegenvoorbeeld is samen met 10000 andere

Anderen hielden het op de tijdspanne. Ook daar: recentelijk wordt er nog klassieke muziek geproduceerd. Ik noem maar iemand en iets. 2011 en uit de lage landen enzo.

Die top 100 waar het allemaal mee begon. Wat dat er mee te maken heeft? Wel kijk, een heel weekend zitten Evita Nossent en Kurt Van Eeghem mij aan te sporen om te twitteren met de hashtag en dat ik klara moet liken op facebook en klara heeft ook een account op twitter en dan gaat het daar eens over klassieke muziek en dan is er alleen radiostilte. Niet op de radio maar op Twitter. Ik vind dat jammer.

Musique3, de Waalse tegenhanger van Klara volgt mij sedert dit weekend. Niet omdat ze geïnteresseerd zijn in mij, neem ik aan maar ze weten tenminste dat ik wel eens naar klassiek durf luisteren, dat ik daar om geef en over communiceer. Community management heet dat in het jargon.

Jammer dat ze dat bij Klara (nog) niet doen. Dat komt ervan. Later. Dat weet ik wel zeker. Het had nu al gekund. Hopelijk lezen ze daar aan de Reyerslaan wel blogposts en misschien kunnen we ons binnenkort aan een dagje ‘tussen klassiek en niet klassiek’ verwarmen. Of een uurtje? BBC-style, met specialisten en een deugdelijke discussie.

Ik kijk er naar uit.

4 Comments

  1. Misschien zit de definitie van Wikipedia er nog niet zo ver naast, dat het muziek is die geschreven werd in een bepaalde traditie, of het nu om strijkkwartetten of sonates voor 4 piano’s en een vliegtuigmotor gaat.

  2. Ik heb zelf ook moeite met de naam `klassieke muziek’. Meestal beantwoord ik de vraag `hou jij van klassieke muziek?’ met iets als `mja, laat-klassiek is wel ok, maar ik ben veel meer geïnteresseerd in de romantische en vroeg-impressionistische periode’. 🙂

    Het adjectief `klassiek’ hou ik dus liever voorbehouden om naar het Classisicme te vewijzen, dan om een ganse, ondefinieerbare sectie uit de muziekgeschiedenis mee samen te vatten.

    Verder denk ik dat het woord `klassiek’ in andere contexten altijd tijdsafhaneklijk is. Denk maar aan de mode bijvoorbeeld: wat zijn klassieke schoenen of is een klassieke broek? Elke 10 jaar komt daar een ander antwoord op. Nieman dit indertijd de 9de symfonie van Beethoven klassiek zou genoemd hebben (’t was immers een nogal rebellistische compositie). 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.